----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
De sterilisatie van de hond
(teef)Meer onderwerpen over honden vind je hier.
Wat is een sterilisatie?
Dit is de gebruikte naam voor het onvruchtbaar maken van vrouwelijke huisdieren, maar eigenlijk is de term "sterilisatie" bij een hond of kat onjuist. Een sterilisatie (zoals bij de mens) is het afbinden van de eileiders, waarbij de eierstokken en de baarmoeder blijven zitten. Bij de teef echter worden meestal de eierstokken en soms ook de baarmoeder (bijvoorbeeld bij een baarmoederontsteking) compleet verwijderd. Dit is een castratie. Dierenartsen noemen het een ovario-hysterectomie, afgekort OVH. Tegenwoordig worden vrijwel alleen de eierstokken verwijderd en spreekt men van een ovari-ectomie (OVE). De baarmoeder blijft bij deze operatie dus gespaard, maar deze 'verschrompelt' op den duur wel omdat de hormonen van de eierstokken wegvallen.
schets van het geslachtsapparaat van de teef
De operatie
Een uitgebreide operatie met foto's van een 'sterilisatie' van de kat zie je hier. In principe verloopt de operatie bij de hond hetzelfde, maar is wel veel lastiger en duurt daarom ook langer. Hieronder een aantal foto's van zo'n operatie. In dit geval betrof het een teef met een beginnende baarmoederontsteking. Om die reden zijn zowel eierstokken als baarmoeder verwijderd.
De hond wordt onder narcose gebracht. Tijdens de narcose worden de lichaamsfuncties bewaakt. Hier lees je daar meer over. De buik van de hond wordt geschoren, gewassen en gedesinfecteerd.
De buikwand, onderhuid, spierlaag en buikvlies worden ingesneden. De baarmoeder (2) en eierstokken worden zoveel mogelijk buiten de buik gebracht.
De eierstok bij de hond zit 'verpakt' in een soort zakje (bursa) (1). Rechts zie je de eierstok uit de bursa gehaald.
De eierstok is met een 'bandje' verbonden met de nier. Dit bandje, waarin o.a. bloedvaten zitten, wordt onder (zie pijl) de eierstok afgebonden met oplosbaar hechtmateriaal. Rechts zijn beide baarmoederhoornen (a en b) te zien en de cervix (baarmoederhals) (c).
Bij deze hond wordt ook de baarmoeder verwijderd. Deze wordt afgebonden op de baarmoederhals (foto links). Daarna wordt boven de knoop de baarmoeder afgeknipt of, zoals op de foto rechts, afgesneden. De buikholte wordt gecontroleerd op nabloedingen.
Als er geen compicaties zijn, worden de spierlaag, onderhuid en huid in verschillende lagen gehecht.
Na de operatie wordt de hond in een warme kooi gelegd en krijgt ze o.a. pijnstilling. Voor de nacontrole in de opname is de dierenartsassistente verantwoordelijk en ook bij de balie kan zij de situatie bewaken op een klein beeldscherm. In de opnameruimte is namelijk een webcam bevestigd.
De eigenaar van de teef krijgt een duidelijke instructie mee voor de nabehandeling. Na 8-14 dagen worden de hechtingen verwijderd.
Wat is de beste leeftijd?
Het beste tijdstip voor sterilisatie bij de jonge hond is op de leeftijd van 6 ½ maand. Dit is nog voor de eerste loopsheid, waardoor de kans op borstkanker op latere leeftijd het kleinst wordt gehouden. Als de hond wel al een keer loops is geweest, kan zij het beste 3 ½ maand na de loopsheid gesteriliseerd worden. Dit is het tijdstip waarop de doorbloeding van de baarmoeder het minst is en er dus het minste operatierisico is.
Natuurlijk moet u dan wel zeker weten dat u in de toekomst geen nestje meer wilt fokken.
Wat zijn de nadelen?
Er is bij de hond een kans op toename van het gewicht. Maar u kunt dit voorkomen door de hond 15 tot 20 % minder eten te geven.
Incontinentie (van urine) wordt bij circa 10 % van de behandelde honden beschreven. Bijna altijd zijn dit zware en/of grote honden. Er zijn echter wel medicijnen om deze incontinentie te behandelen.
Een sterilisatie is een buikoperatie. Gelukkig is het risico met de tegenwoordig gebruikte veilige anesthetica uiterst klein.
Wat zijn de voordelen?
De grote voordelen van sterilisatie zijn naast het niet meer loops of krols worden: geen baarmoederontsteking of schijnzwangerschap meer en minder kans op borstkanker en suikerziekte. Om deze reden wordt de 'prikpil' tegenwoordig afgeraden.
Bij een baarmoederontsteking (pyometra) bij niet-gesteriliseerde teven is de teef ziek. Ze is lusteloos, heeft geen eetlust en krijgt soms koorts. Ook braken en diarree zijn mogelijke symptomen. Soms drinkt en urineert ze veel meer dan gewoonlijk.
Niet al die symptomen zijn specifiek voor een pyometra: ze komen ook voor bij heel wat andere ziekten, zoals aandoeningen van de nieren en de bijnieren.
Vaak gestelde vragen
1. Wordt mijn hond na sterilisatie dik?
Sommige honden kunnen inderdaad de neiging krijgen om dikker te worden. U kunt er ongeveer van uitgaan dat een gesteriliseerde teef 10 tot 20 % minder eten
nodig heeft. Zo houdt u het gewicht op peil.
2. Verandert het karakter van mijn teef na de sterilsatie?
Een gesteriliseerde teef staat niet meer onder invloed van vrouwelijke geslachtshormonen en lijkt zich in sommige gevallen wat dominanter te gedragen.
3. Moet de baarmoeder altijd worden verwijderd?
Neen. De baarmoeder moet slechts verwijderd worden bij ontsteking of cystevorming. Zie ook de inleiding.
4. Zijn er gezondheidsproblemen die met sterilisatie te maken hebben?
Het komt een enkele keer voor dat een teefje dat heel jong gesteriliseerd werd op latere leeftijd last krijgt van verminderde blaascontrole en urineverlies. De kans hierop is uiterst klein en kan medicijnen behandeld worden.
5. Is het niet beter om eerst een nest te hebben? Nee hoor. Er zijn helemaal geen voordelen om eerst een nest puppies te hebben.
• Engels: Neutering (Castration) in Dogs / pictures
Van een aantal operaties hebben we foto's gemaakt:
sterilisatie en castratie kat
castratie paard
© foto's: henk vrieselaar
