----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Schildklierproblemen bij de
katMeer onderwerpen over katten vind je hier.
Inleiding
De meest voorkomende hormonale afwijking bij de oudere kat
is hyperthyreoïdie (dat is een overactieve
schildklierwerking). Vrijwel altijd zijn het katten boven
de 8 jaar, zowel poezen als katers van elk ras. Gelukkig is
het probleem in de meeste gevallen goed te behandelen
wannear de kat tenminste op tijd wordt aangeboden.
Wat is de
schildklier en wat doet hij?
De schildklier is een klein orgaan dat zich in het
halsgebied bevindt, onder het strottehoofd, tegen de
luchtpijp. De schildklier bestaat uit twee delen (kwabben
of lobben), de linker en de rechter kwab (zie illustratie).
Links:
hier zit de schildklier. Rechts: een kat met
hyperthyreoïdie: ruw haarkleed en mager
De schildklier maakt hormonen (onder andere T4) die het
tempo van de stofwisseling in het lichaam besturen. De
schildklier is dus als het ware de thermostaat van het
lichaam.
Een overactieve schildklier verhoogt de stofwisseling en
daarmee de werking van vele organen (hart, maagdarmkanaal,
zenuwstelsel,nieren). Dit is het geval bij de kat. Wanneer
een hond schildklierproblemen heeft, betreft dit vrijwel
altijd een te traag werkende schildklier (= hypothyreoïdie).
Oorzaak
En overactieve schildklier is het gevolg van een
goedaardige tumor van de schildklier. Dit kunnen beide
lobben betreffen, maar ook alleen de linker of de rechter.
Zelden is het gezwel kwaadaardig. Omdat de hoeveelheid
schildklierweefsel hiermee dus toeneemt zal er ook meer
schildklierhormoon gemaakt worden en worden afgegeven aan
het bloed. Dit verklaart de symptomen die hieronder worden
beschreven.
Verschijnselen
Doordat de schildklier 'op volle toeren draait', gaat het
tempo van de stofwisseling omhoog. De kat wordt onrustig en
gaat meer eten. Op een bepaald moment spreekt het dier zijn
eigen reserves aan en dat betekent dat hij ondanks 'eten
als een tijger' toch afvalt. De kat is overdreven actief,
anders dan je van een oude kat zou verwachten. Verder kun
je zien: veel drinken, soms agressief, de hartslag gaat
omhoog (is soms onregelmatig) en symptomen van hartfalen
(hoesten, benauwdheid, snel moe). Er kunnen
hartspierproblemen onstaan (HCM). De bloeddruk van de kat is verhoogd
en daarmee loopt de kat kans op bijvoorbeeld
flauwvallen. Ook valt wel eens op dat de kat meer braakt
en/of diarree heeft of juist verstopt is. Er is soms
spierzwakte en de vacht is ruw. In het begin zijn al
deze symptomen maar heel iets aanwezig en ook bestaan ze
lang niet zijn ze allemaal tegelijk. Sommige eigenaren
valt alleen een 'iets ander gedrag dan normaal' op. Soms
is de ontlasting slecht verteerd, bleek en ruikt zuur.
Diagnose
De vergrote schildklier is helaas niet altijd te voelen.
Met behulp van bloedonderzoek kan een verhoogde
hoeveelheid schildklierhormonen worden aangetoond.
Daarbij is het belangrijk ook de andere lichaamsfuncties
in het bloed te testen (o.a. lever- en nierfunctie),
omdat de behandeling en de vooruitzichten mede hiervan
afhangen. Ook kan de hartfunctie worden bepaald (o.a.
röntgenfoto: vaak sterk vergroot hart) en
kan de bloeddruk worden gemeten. Deze laatste is
verhoogd bij een kat met hyperthyreoïdie.
Behandeling
Niet behandelen. Een
kat die niet behandeld wordt sterft uiteindelijk aan deze
aandoening of aan de effecten ervan op andere organen
(hart, nieren). Om deze reden wordt hier niet snel voor
gekozen. Maar er zijn omstandigheden (aanwezigheid van
andere tumoren of ernstige ziektes, de kat is wel erg oud)
die de eigenaar doen besluiten om af te wachten of de kat
te laten inslapen.
Katten met ernstig nierfalen zijn soms beter af zonder
behandeling: ze eten tenminste nog door de
schildklierafwijking.
Medicijnen. Er zijn
medicijnen die de hoeveelheid hormoon afremmen. Ze genezen
de aandoening (de groei van de schildklier) dus niet. Voor
de meeste katten is deze medicatie veilig en zien we bijna
geen bijwerkingen. Sinds kort zijn er voor deze aandoening
voor de kat geregistreerde medicijnen beschikbaar
(Felimazole®).
Operatie. Hierbij wordt de vergrote
schildklier verwijderd. Omdat de kat al oud is en soms een
slechte nier- en hartfunctie heeft is dit niet geheel
zonder risico. Daarom wordt vóór de operatie aangevangen
met medicijnen om de schildklierwerking te onderdrukken.
Radioactief jodium
vernietigt al het afwijkende schildklierweefsel vernietigd,
ook in die gebieden welke operatief niet bereikbaar zijn.
Er zijn maar enkele plaatsen in Nederland waar dit mag
worden gedaan.
De uiteindelijke keuze van behandeling blijft de beslissing
van de eigenaar. Overleg met uw dierenarts over de voor- en
nadelen van elke behandeling.
Engels: Feline hyperthyroidism
